İngiltere’de kalıcı oturuma yaklaşırken artık yalnızca “Beş yılım ne zaman doluyor?” sorusu yeterli olmayabilir. Hükümet, 2 Kasım 2026’da Earned Settlement sisteminin nihai politika çerçevesini açıkladı: standart süreyi 10 yıla çıkaran; gelir, meslek, aile bağlantısı ve göçmenlik geçmişine göre farklı yollar öngören bir model.
Ancak 9 Kasım 2026 itibarıyla bu açıklama, bütün yeni şartların yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Aşağıdaki değişiklikler, aksi belirtilmedikçe açıklanan yeni sistemdir; bugünkü başvurularda yürürlükteki kurallar ve ilgili geçiş hükümleri belirleyicidir. Düzenleme Birleşik Krallık genelini ilgilendirir. Ana kaynak, Home Office’in 2 Kasım’da yayımlanan resmî yanıtıdır.
Yeni sistem ne zaman başlayacak?
İçişleri Bakanı, kural değişikliklerinin Aralık 2026’dan itibaren Parlamento’ya sunulacağını ve uygulamanın 2027’de başlayarak aşamalı ilerleyeceğini açıkladı. Her rota için tek bir başlangıç günü açıklanmış değil. Parlamento açıklamasındaki takvim, “1 Ocak’ta herkes 10 yıla geçiyor” şeklinde okunmamalı.
Bugün Skilled Worker kurallarında beş yıllık uygun ikamet şartı, Long Residence kurallarında ise koşulları karşılayan 10 yıllık yol hâlâ bulunuyor. Yalnızca süreyi doldurmak zaten otomatik ILR sağlamıyor. Açıklama gelecekte ILR’ye nasıl hak kazanılacağını düzenliyor; ILR ile İngiliz vatandaşlığı da ayrı statüler.
Her yol için temel şartlar güçleniyor
Yeni modelde uygunluk ve karakter, devlete borç bulunmaması, İngilizce, Life in the UK testi ve sürdürülen katkı temel şartlar. Yüksek gelir, bu şartlardaki bir eksikliği telafi etmeyecek.
Yeni politika, Birleşik Krallık’ta ceza kaydı bulunan yetişkin başvuranın ILR başvurusunun reddedilmesini öngörüyor. Yalnızca hapis değil; belirli ihtarlar, mahkeme para cezaları ve diğer ceza sonuçları da kapsamda. Her idari veya park cezası ceza kaydı demek değil. Yurt dışındaki mahkûmiyetlerde, davranışın Birleşik Krallık’ta da suç olup olmadığı ve hukuk sistemleri arasındaki farklar değerlendirilecek. Çocukken işlenen suçlarda olayın koşulları ve ciddiyetine göre takdir yetkisi korunacak.
Borç şartı; NHS borcunu, ödenmemiş vergi ve National Insurance primlerini, Home Office’e olan dava borçlarını kapsıyor. Bunu her özel kredi veya kredi kartı borcuyla karıştırmamak gerekir. İltica desteğinin geri ödenmesinin gerektiği durumlarda kabul edilmiş ödeme planına uyum için ayrı düzenleme var. Resmî yanıtın karakter bölümü bu ayrımları açıklıyor.
3, 5 ve 10 yıllık yollar: gelir kaç yıl gösterilecek?
Gelire dayalı yolların açıklanan koşulları şöyle:
- 3 yıl: Yıllık en az £125.141 kazancın, başvurudan önceki dört yılın üçünde sağlanması.
- 5 yıl: Yıllık en az £50.271 kazancın, önceki beş yılın üçünde sağlanması.
- Standart 10 yıl: Yıllık en az £12.571 kazancın, önceki yedi yılın beşinde sağlanması. Genel 20 yıllık yol için de aynı gelir dönemi belirtiliyor; mülteci yollarının ayrı hükümleri var.
Belge genel asgari katkıyı en az üç yıl olarak tanıtsa da, standart 10 yıllık yolun ayrıntısı yedi yılın beşi. Dolayısıyla bu yolda üç yıllık gelir kaydını yeterli saymamak gerekiyor. Eşikler ilgili vergi eşikleriyle bağlantılı tutulacak.
Bu “en iyi yıllar” yaklaşımı, doğum veya ebeveyn izni, bakım sorumluluğu ve hastalık nedeniyle düşük gelirli dönemlere alan bırakıyor. Çocuklar, 65 yaş ve üzerindekiler ve fiziksel veya ruhsal durum nedeniyle şartı karşılayamayanlar için muafiyetler öngörülüyor.
Gelirin türü ve kanıtları konusunda teknik ayrıntılar henüz tamamlanmış değil. Şirket cirosunu kişisel kazanç saymak, maaşla kâr payını otomatik toplamak veya bu yılki maaş artışının tek başına yeterli olduğunu düşünmek doğru olmaz. Rota ve ikamet şartları da ayrıca sağlanmalı. Gelir değerlendirmesi süreleri birlikte gösteriyor.
Maaş dışında daha kısa yol sağlayan durumlar
Belirlenmiş sağlık ve eğitim mesleklerinde, ulusal ücret skalaları kapsamındaki uygun işlerde beş yıllık çalışma, diğer şartlarla birlikte beş yıllık yol sağlayacak. Doktorlar, belirli hemşirelik ve öğretmenlik meslekleri örnekler arasında; her kamu veya NHS çalışanı otomatik kapsamda değil. Meslek listesi resmî belgenin Ek C bölümünde.
İngiliz vatandaşlarıyla uygun eş, ebeveyn veya çocuk bağlantısı bulunan kişiler ile UK Ancestry şartlarını karşılayan uygun Commonwealth vatandaşları için de beş yıllık yol korunuyor. Bu, her yerleşik kişinin eşinin aynı istisnaya girdiği anlamına gelmiyor.
Global Talent ve Innovator Founder dâhil belirli yüksek yetenek kategorileri için üç yıllık seçenek bulunuyor. Ancak “Highest Talent” kapsamı, Migration Advisory Committee değerlendirmesine bağlı gözden geçirme notu taşıyor. Bu rotalara dayanılan hızlandırılmış başvurularda son izin türü de önemli; bütün vize sahiplerine otomatik üç yıl vaat edilmiyor.
Gönüllü çalışma ve C1 İngilizce için ayrıca süre indirimi yapılmayacak. Bunlar önceki danışma metninde tartışılmış, nihai modelde benimsenmemiş seçenekler.
İngilizce ve Life in the UK
Yeni sistemin standart İngilizce seviyesi B2. Yaş ve uygun sağlık durumu muafiyetleri korunuyor; Life in the UK testi devam ediyor ve içeriği gözden geçiriliyor.
Burada ayrı bir tarih önemli: Skilled Worker ve Long Residence gibi ilgili mevcut rotalarda B2 şartı, 26 Mart 2027 ve sonrasındaki başvurular için zaten kurallara yazılmış durumda. Bu tarih, Earned Settlement modelinin tamamının aynı gün başlayacağı anlamına gelmiyor. UK Resettlement Scheme kapsamındaki mültecilerin özel İngilizce/test düzeni aşağıda farklı.
Sosyal yardımlar ve göçmenlik ihlalleri süreyi nasıl etkiliyor?
Üç, beş veya 10 yıllık yoldan başvuracakların, önceki beş yılda belirlenmiş public funds kapsamındaki yardımları kullanmamış olması bekleniyor. Kullanım devam ederse, diğer şartlarla birlikte uygun rotada 20 yıllık yol öngörülüyor. Hangi yardımların dikkate alınacağı ve hassas grupların istisnaları uygulama öncesinde netleştirilecek.
Public funds, resmî tanımdaki belirli yardımları ifade ediyor; bütün kamu hizmetleri demek değil. Ayrıca hükümet, ILR alındıktan sonraki sosyal yardım haklarını kaldırmadığını Parlamento’da açıkladı; yardımın kendi uygunluk şartları yine geçerli.
Yetişkin olarak işlenen belirli göçmenlik ihlalleri 20 yıllık yola götürecek. Vize süresini aşma, izin şartını ihlal etme, başvuruda aldatma ve göçmenlik kontrollerini engelleme örnekler arasında; ayrıntılı tanımlar yeni kurallarda yer alacak. Yüksek kazanç bu sonucu ortadan kaldırmayacak. Yasa dışı giriş için ayrıca 10 yıllık ek süre açıklanıyor; çocuklukta giriş ve Refugee Convention Article 31 koruması gibi önemli ayrımlar aşağıdaki mülteci bölümünde korunuyor.
Long Residence, Student ve Graduate süreleri
En önemli değişikliklerden biri, ayrı 10 yıllık Long Residence yolunun kapatılacak olması. Bugün koşulları karşılayan Student ve Graduate süreleri bu yolda sayılabilirken, yeni modelde geçici rotalardaki süreler kalıcı oturum için birikmeyecek.
Sayılmayacak listede Visit, Student, Graduate, High Potential Individual, Global Business Mobility, Temporary Worker, Youth Mobility, Seasonal Worker, Overseas Domestic Worker ve Ukraine rotaları var. Leave Outside the Rules kapsamındaki kişilerin durumu ayrıca değerlendirilecek.
Belirli uzun vadeli iş, yetenek ve aile izinleri ile koruma yolları sayılabilecek; fakat her rota her hızlandırılmış yola açık değil. İnsan hakları temelli Family and Private Life yolları, sırf yüksek gelirle üç veya beş yıllık yola dönüşmeyecek. Koruma/insan hakları süreleriyle iş/aile sürelerinin birleştirilmesine de izin verilmeyecek; bu tür geçişlerde yeni yolun süresi başlayacak.
Long Residence bugün kapanmış değil. Kapanış günü ve mevcut veya bekleyen başvuruların teknik geçişi açıklanmadan, “Öğrencilikte geçen bütün yıllarınız kesin silindi” sonucu çıkarılmamalı. İkamet bölümündeki karar ile bugünkü kurallar birlikte okunmalı.
Eşler ve çocuklar: aile birlikte yerleşebilecek mi?
Her eşin bütünüyle bağımsız bir gelir ve süre yoluna zorlanması yaklaşımından vazgeçildi. Uygun çiftler asgari katkı şartı için £25.142 hane gelirini birlikte karşılayabilecek; tek eşin kazancı da yeterli olabilir. Gerçek ve devam eden ilişki şartı var ve yalnız bir kişi diğerinin gelirine dayanabilecek. Bu imkân, yüksek gelirli üç/beş yıllık yolların eşiklerini eşlerin kazançlarını toplayarak karşılama izni değil.
Birlikte gelen uygun eşler birlikte yerleşebilecek. Sonradan gelen eşin ise aynı uzunluktaki kendi uygun ikamet süresini tamamlaması gerekecek. Örneğin beş yıllık yoldaki kişiye iki yıl sonra katılan eş, normal olarak kendi beş yılını daha sonra dolduracak.
18 yaş altındaki çocuklar için gelir, devlet borcu, İngilizce ve test muafiyetleri; uygunluk kontrolleri saklı kalmak üzere korunuyor. 18–24 yaşında olup çocuk bağımlı statüsünü sürdürenler, bireysel gelir şartı olmadan aileyle yerleşebilecek; diğer yetişkin şartları uygulanacak. Aile uygun olduğunda 25 yaş ve üzerindekilerin kendi şartlarıyla yerleşmesi veya uygun bağımsız rotaya geçmesi bekleniyor. Bu, 25. doğum gününde otomatik vize iptali demek değil; koruyucu hükümler ve kişisel koşullar önemli. Aile bölümü bu ayrımları içeriyor.
Hâlihazırda ülkede olanlar ve bakım çalışanları
Ülkede bulunan herkes için eski beş yıllık sürenin korunacağı açıklanmadı. Bununla birlikte, RQF6 altındaki işler için önce tartışılan genel 15 yıllık yol bırakıldı; standart 10 yıl ve uygun hızlandırılmış yollar esas alınıyor.
Mayıs 2025 White Paper yayımlanmadan önce care worker rotasına giren veya geçenler için özel geçiş var. Yıllık £25.000 maaş, gerçek sponsorlu çalışma ve ilgili rota şartlarını karşılayanlar beş yıllık yolu koruyabilecek; güçlendirilmiş asgari şartlar da uygulanacak.
Bu grupta beş yılda uygun olmayanlara, gerçek bakım işiyle sınırlı ek beş yıllık Health and Care vizesine başvurma imkânı açıklanıyor. Public funds kısıtlaması sürecek; eski işverene bağlı kalmamak, sponsor şartlarının tamamen kalkması demek değil.
1 Şubat 2027’den itibaren, bu geçiş kapsamındaki ve sponsor lisansı kaldırıldığı için işini kaybeden bakım çalışanlarına iş teklifi bulmak için 120 gün, vize ve çalışma durumunu düzenlemek için ek 60 gün verilmesi planlanıyor. Şartlar karşılanmazsa vizenin kısaltılması ve ülkeden ayrılma gündeme gelebilecek.
White Paper öncesi gelen, ulusal ücret skalasındaki RQF6 altı belirli sağlık/eğitim çalışanları için de tek seferlik beş yıllık geçiş var. Ayrıca Nisan 2024 öncesi ilgili Skilled Worker grubunun eski maaş koşullarıyla vize uzatma geçişi 2035’e uzatılacak. Bu son kolaylık, herkese beş yılda ILR garantisi değil. Geçiş bölümü kapsamları ayrı ayrı açıklıyor.
Ankara Anlaşması, EUSS ve korunan diğer gruplar
ECAA kapsamındaki Türk iş insanları ve çalışanları, EUSS, Tier 1 Investor, 2012 öncesi Overseas Domestic Worker ve Calais/Section 67 gibi ayrı tarihsel veya kanuni rotalar, Earned Settlement reformlarından etkilenmeyecek gruplar arasında sayılıyor. Bu koruma, bütün Türk vatandaşlarına tanınmış genel bir istisna değil; ilgili rota ile bağlantılı.
BN(O)’nun beş yılı; uygun Afghan scheme başvurularının doğrudan yerleşimi; eski güvenli/yasal programların süreleri ve Windrush statü teyitleri korunuyor. HM Armed Forces için en az dört yıllık sayılabilir hizmet; uygun eş ve çocuklar için beş yıllık sürekli ikamet düzeni sürüyor. Bu gruplar için, rota ve muafiyete göre güçlendirilmiş genel şartlar yine önem taşıyabilir.
Uygun eş kaybı ve aile içi şiddet başvurularının doğrudan yerleşim imkânları; yerel yönetim bakımındaki çocuklar, refakatsiz sığınmacı çocuklar ve ülkede büyüyen belirli çocuk/genç grupların ayrı düzenleri de korunuyor. Hassas grupların ayrıntılı rehberi 2027’de açıklanacak.
Mülteciler için ayrı model
Belirlenmiş güvenli ve yasal programlarla kabul edilen mülteciler için beş yıllık yol ve önceki beş yılda public funds kullanmama şartından muafiyet öngörülüyor. UK Resettlement Scheme grubunda İngilizce A2; uygun A2 testi hazırlanana kadar Life in the UK muafiyeti var. Diğer belirlenmiş programlarda İngilizce şartı B2. Normal bir vizeyle yasal giriş yapıp sonra iltica istemek, tek başına bu beş yıllık gruba dâhil etmiyor.
Ülke içinde iltica talebi sonrası Core Protection için standart süre 20 yıl. Sürekli iş, eğitim veya mesleki öğrenim üzerinden Protection Work and Study yoluna geçenler için bu yolda 10 yıl öngörülüyor; önceki Core Protection süresi otomatik eklenmiyor. Çalışarak katkı gösterenlerde yıllık £12.571’in üç uygun yılda kazanılması aranacak.
Yasa dışı yetişkin girişinde normal olarak ek 10 yıl, ilgili yolları 20 veya 30 yıla çıkarabilecek. Ancak Refugee Convention Article 31 koruması uygulanıyorsa bu ek süre uygulanmayacak; çocukken giriş de yetişkinle aynı değerlendirilmeyecek.
2 Mart 2026’dan önce iltica talep eden ilgili mültecilerin Core Protection’a geçişinde, mülteci statüsüyle geçen süre sayılacak. Protection Work and Study başlamadan önce koruma alanların eski sürelerinin bu yeni yola aktarımı ayrıca açıklanacak. İltica desteğini geri ödeme yükümlülüğü doğarsa tam ödeme veya kabul edilmiş plana düzenli uyum gerekecek. Mülteci bölümü özel şartları ve istisnaları içeriyor.
Şimdi hangi hazırlık anlamlı?
Vize türlerinizi ve başlangıç tarihlerini, eş ve çocukların ayrı ikamet geçmişini, gelir kayıtlarını, izin aralarını ve varsa devlet borçlarını birlikte değerlendirin. Yeni modelde yalnızca bugünkü maaşa veya ülkede geçirilen toplam yıla bakmak eksik kalacak. Gelir türleri, bazı geçişler ve kesin uygulama tarihleri açıklanmadan vize değişikliği ya da gelir düzenlemesiyle sonuç garantisi çıkarmayın.
Beş ve 10 yıllık yolların temel farklarını önceki ILR yazımızda da bulabilirsiniz. Kendi rota ve aile geçmişiniz için hangi kayıtların hazırlanması gerektiğini değerlendirmek üzere Leon Advisers ile iletişime geçebilirsiniz: visa@leonadvisers.com · +44 7561 523 434.
Kaynak kontrolü: 9 Kasım 2026. Genel bilgilendirmedir; kişisel uygunluk, başvuru sırasında geçerli kurallar ve geçiş hükümleriyle değerlendirilmelidir. Home Office CP1707, © Crown copyright 2026, Open Government Licence v3.0 kapsamında kaynak gösterilerek özetlenmiştir.