Yazar: Ali Sirti
Bilgiler 2 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
Indefinite Leave to Remain (ILR) sahibi olmak, İngiliz vatandaşlığının otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. Vatandaşlık başvurusunda yurtdışında geçirilen günler, başvurunun tam olarak hangi gün yapıldığı, ikametin bu süre boyunca yasal olup olmadığı, good character şartı ve sunulan belgeler ayrı ayrı değerlendirilir. Başvuru tarihinin birkaç gün yanlış seçilmesi bile uygunluğu etkileyebilir.
5 yıllık mı, 3 yıllık mı?
British citizen ile evli veya civil partnership içinde olmayan kişiler genel olarak başvurudan önceki 5 yıllık dönemi.
Ayrıca:
- Başvuru tarihinde ILR, settled status veya eşdeğer kalıcı statüye sahip olunmalıdır
- En az 12 aydır göçmenlik süre kısıtlamalarından muaf olunmalıdır
- Başvuru tarihinden tam 5 yıl önce İngiltere'de fiziksel olarak bulunulmuş olmalıdır
British citizen ile evli veya civil partnership içinde olan kişilerde ilgili dönem normal olarak 3 yıldır ve ILR alındıktan sonra ayrıca 12 ay bekleme şartı bulunmaz. Bu durumda kalıcı statü alınır alınmaz başvuru yapılabilmesi mümkündür.
İkamet şartının yanında başvuru sahibinin 18 yaşını doldurmuş ve akli melekelerinin yerinde olması, İngilizce şartını B1 seviyesinde sağlaması ve Life in the UK Test'i geçmesi gerekir. İki rota arasında sıkça gözden kaçan bir fark daha vardır: İngiltere'de yaşamaya devam etme niyeti şartı 5 yıllık rotada aranır, British citizen eşi olarak 3 yıllık rotadan başvuranlarda aranmaz.
Dolaşımda birbirine karıştırılan iki ayrı B2 değişikliği var ve bunları karıştırmak pahalıya mal olabiliyor. 8 Ocak 2026'da yürürlüğe giren değişiklik, ilk kez Skilled Worker, Scale-up ve High Potential Individual başvurusu yapanlar için vize aşamasındaki İngilizce şartını B2'ye çıkardı. İkinci ve ayrı bir değişiklik ise settlement (ILR) için şartı B1'den B2'ye yükseltiyor; ancak bu yalnızca 26 Mart 2027 ve sonrasında yapılan başvurular için geçerli. Bunların hiçbiri vatandaşlığı etkilemiyor; naturalisation için şart B1 olarak devam ediyor. ILR sahibi olmanız, vatandaşlık için yeniden sınava girmeniz gerektiği anlamına gelmez.
Yurtdışında kaç gün geçirilebilir?
Genel sınırlar şöyledir:
| Başvuru | İlgili dönem | Normal yurtdışı sınırı | Son 12 ay |
|---|---|---|---|
| Standart naturalisation | 5 yıl | 450 gün | 90 gün |
| British citizen eşi | 3 yıl | 270 gün | 90 gün |
Yalnızca tam günler sayılır; çıkış ve İngiltere'ye dönüş günlerinin kendisi genel olarak yurtdışı günü olarak değerlendirilmez.
Bu sınırların aşılması her durumda otomatik ret anlamına gelmez. Home Office rehberine göre , belirli koşullarda takdir yetkisi vardır ve küresel salgın nedeniyle İngiltere'ye dönülememesinden kaynaklanan günler rehberde açıkça kabul edilmektedir. Ancak takdir yetkisine güvenerek başvuru yapmak yerine, seyahat geçmişinin pasaport kayıtları ve bilet bilgileri üzerinden hesaplanması daha güvenlidir.
En sık gözden kaçan noktalardan biri de başvuru tarihinden tam 5 yıl, ilgili durumlarda tam 3 yıl önce İngiltere'de bulunma şartıdır. Bu, tek bir tarihe ilişkin tek günlük bir testtir ve toplam yurtdışı hesabından bağımsızdır. Her yıl, başvuru sahibi tam o gün yurtdışında olduğu için reddedilen dosyalar görüyoruz.
Yasal ikamet ayrı bir şarttır
Yurtdışı gün sınırları içinde kalmak, ikametin yasal olduğu anlamına gelmez. Başvuru sahibinin ilgili dönem boyunca hiçbir aşamada göçmenlik kurallarını ihlal etmemiş olması da gerekir.
Bir vize bitişi ile yenisinin verilmesi arasındaki kısa boşluklar, başvuru hazırlanırken geçen overstay dönemleri ve vize koşullarına aykırı çalışma bu başlık altında değerlendirilir. Home Office'in takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu, ayrı bir yasal şart ve ayrı bir ret gerekçesidir; dolayısıyla yurtdışı gün hesabından bağımsız olarak kontrol edilmelidir.
Good character ne anlama gelir?
Good character yalnızca sabıka kaydının olup olmadığıyla sınırlı değildir.
Koşullara göre şu konular değerlendirmeye girebilir:
- Cezai mahkûmiyetler ve devam eden davalar
- Göçmenlik kurallarına uyum ve İngiltere'ye giriş şekli
- Önceki başvurularda yanlış veya yanıltıcı bilgi
- Vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
- Ciddi mali sorunlar
- Sahtecilik ve dürüstlükle ilgili konular
Ödenmesi gereken vergilerin ödenmemesi, rehberde financial soundness değerlendirmesi bakımından açıkça ilgili bir konu olarak sayılmaktadır. Önceki göçmenlik veya vatandaşlık başvurularındaki deception da ciddi sonuç doğurur. Bu nedenle good character sorularına, konunun eski veya önemsiz olduğu varsayılmadan eksiksiz ve doğru cevap verilmesi gerekir.
Yasa dışı giriş: en sık aldığımız soru
Yıllar önce İngiltere'ye yasa dışı yollarla girmiş, o günden bu yana burada düzenli ve yasal bir hayat kurmuş, ILR sahibi olmuş ve aradan geçen zamanın bu konuyu kapattığını düşünen çok sayıda kişi bize ulaşıyor. Şubat 2025'ten bu yana durum böyle değil.
Home Office rehberine göre , 10 Şubat 2025'ten itibaren yapılan başvurularda, geçmişte İngiltere'ye yasa dışı yollarla girmiş kişilerin başvuruları, girişin üzerinden ne kadar zaman geçmiş olursa olsun normal olarak reddedilir. Geçerli giriş izni olmadan, tehlikeli bir yolculuk sonrasında yapılan varışlar da aynı şekilde değerlendirilir; tehlikeli yolculuk kapsamına küçük tekneyle gelmek veya bir araç içinde gizlenmek açıkça dahildir. Ticari bir uçuşla yolcu olarak gelmek bu kapsamda değildir. On yıldan eski ihlallerin dikkate alınmayabildiği eski uygulama artık geçerli değildir.
Rehber Nisan 2026'da yeniden güncellendi ve güncel sürüm, bu başlangıç noktasının hangi hâllerde uygulanmayacağı konusunda daha açık. Göçmenlik ihlalinin kişinin kontrolü dışında gerçekleştiği durumlarda ihlalin dikkate alınmaması normal kabul ediliyor ve iki örnek veriliyor: insan tacirlerinin kontrolü altındaki kişiler ve çocuklar.
İngiltere'ye çocukken girdiyseniz
Uygulamada en önemli istisna budur ve sıklıkla gözden kaçar.
Bir kişi İngiltere'ye 18 yaşından küçükken yasa dışı yollarla girmişse, bu giriş normal olarak kişinin kontrolü dışında kabul edilir; çünkü bir çocuğun ülkeye ne şekilde getirildiğinden makul olarak sorumlu tutulması beklenemez. Home Office, çocukların çoğunun bu göçmenlik ihlalinden sorumlu tutulmayacağını ve Şubat 2025 değişikliklerinin bu durumu değiştirmediğini teyit etmiştir. Güncel rehber, yasa dışı girişin genellikle dikkate alınmaması gereken hâllere örnek olarak çocukları açıkça saymaktadır.
Dolayısıyla İngiltere'ye reşit olmadan gelmiş ve bugün ikamet, dil ve diğer şartları sağlayan bir kişi genel olarak başvurusunu yapabilir. Bundan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, bu otomatik bir muafiyet değil, caseworker tarafından yapılan takdirî bir değerlendirmedir; bu nedenle başvuruda, kişinin o tarihte çocuk olduğu ve girişin kontrolü dışında gerçekleştiği açıkça ortaya konmalıdır. İkincisi, giriş tarihindeki yaşa ilişkin delil önemlidir ve bu bilgi daha önceki göçmenlik başvurularında beyan edilenlerle tutarlı olmalıdır.
Yetişkin olarak yasa dışı giriş yapmış kişilerin durumu esaslı biçimde farklıdır. Bu her zaman kesin bir engel değildir ve Mülteci Sözleşmesi'nin 31. maddesi kapsamında geçerli bir savunması bulunan mülteciler yalnızca giriş şekli nedeniyle reddedilemez; ancak başlangıç noktası rettir. Vatandaşlık retlerine karşı temyiz hakkı yoktur ve ödenen başvuru ücreti iade edilmez. Ret sonrası yeniden değerlendirme (reconsideration) talebinde bulunulacaksa, Home Office bu talebin karar tarihinden itibaren altı ay içinde yapılmasını beklemektedir. Bu durumdaki kişilerin ücreti ödedikten sonra değil, ödemeden önce danışmanlık alması önemlidir.
Hangi belgeler gerekir?
Dosyaya göre değişmekle birlikte, başvuruda genellikle şu belgeler önemlidir:
- Mevcut ve ilgili eski pasaportlar
- ILR veya settled status kanıtı
- Life in the UK Test bilgileri
- İngilizce dil şartının sağlandığını gösteren kanıt
- İki uygun referee
- Gerekli olduğu durumlarda ek ikamet veya seyahat kanıtları
- İngilizce veya Galce olmayan belgeler için uygun tercümeler
Başvurunun iki referee tarafından onaylanması gerekir. Bir referee profesyonel kişi olmalıdır. Diğerinin British citizen passport sahibi olması ve profesyonel kişi olması veya 25 yaşından büyük olması gerekir. Her ikisinin de başvuru sahibini normal olarak en az üç yıldır tanıyor olması gerekir.
British citizen eşi üzerinden başvuruluyorsa ayrıca eşin British citizenship kanıtı ile evlilik veya civil partnership belgesi gerekir.
Ücret ve süre
8 Nisan 2026 ve sonrasında yapılan yetişkin başvurularında toplam ücret 1.839 sterlindir; bu tutar 1.709 sterlin başvuru ücreti ile 130 sterlin tören ücretinden oluşur. Başvuru reddedilirse başvuru ücreti iade edilmez. Kararlar genellikle altı ay civarında çıkar ve kişi vatandaşlığı onay anında değil, törende kazanır.
6 Temmuz 2026'dan itibaren, standart ücrete ek olarak 500 sterlin ödenerek alınabilen isteğe bağlı bir Priority Service de bulunuyor; hedef, biyometrik verilerin verilmesinden itibaren 30 iş günü içinde karar çıkmasıdır. Bu seçeneğin başvuru yapılırken seçilmesi gerekir, halihazırda gönderilmiş bir başvuru sonradan bu hizmete geçirilemez ve hizmet yalnızca hızı değiştirir. Dosyada çözülmemiş bir konu varsa, priority ödemesi daha iyi bir sonuç değil, yalnızca daha hızlı bir ret getirir.
Neler değişebilir?
Hükümetin earned settlement önerileri , settlement için gereken standart süreyi uzatacak ve bu da hâlâ ILR'ye doğru ilerleyen kişiler için vatandaşlığı geciktirecektir. Danışma süreci 12 Şubat 2026'da 200.000'i aşkın görüşle kapandı. Bu yazının tarihi itibarıyla hükümet danışma yanıtını yayımlamış değil ve çerçeveyi getiren herhangi bir Statement of Changes Parlamento'ya sunulmadı. Süreler, eşikler ve geçiş düzenlemeleri hâlâ değişebilir.
Hâlihazırda ILR veya settled status sahibi olanlar için değişen bir şey yoktur. Mevcut 5 yıllık ve 3 yıllık vatandaşlık kuralları uygulanmaya devam etmektedir.
Sonuç
İngiliz vatandaşlığı başvurusunda "5 yıldır İngiltere'deyim ve ILR sahibiyim" demek değerlendirmenin sonu değil, başlangıcıdır.
Başvuru tarihinin doğru seçilmesi, yurtdışı günlerinin hesaplanması, ikametin bu süre boyunca yasal olduğunun teyidi, good character geçmişinin gözden geçirilmesi ve doğru belgelerin hazırlanması, ücret ödenmeden önce tamamlanması gereken kontrollerdir.
Leon Advisers olarak İngiliz vatandaşlığı başvurularında uygunluk değerlendirmesi, seyahat geçmişi hesabı, good character incelemesi, belge hazırlığı ve başvuru desteği.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Naturalisation başvuruları kişinin kendi koşullarına göre değerlendirilir ve Home Office'in bazı konularda takdir yetkisi bulunmaktadır. Yukarıdaki tarihte yürürlükte olan Home Office rehberliği ve mevzuata dayanmaktadır.